Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan milyonlar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kanunlarında önemli bir imkan bulunuyor. Fiili Hizmet Süresi Zammı, halk arasında bilinen adıyla yıpranma payı, belirli meslek gruplarına 3600 gün prim ile emeklilik kapısını aralıyor. Bu hak, emeklilik yaşını üç yıla kadar geri çekebiliyor.
HANGİ MESLEKLER BU HAKTAN YARARLANIR?
Bu avantajdan faydalanacak meslekler kanunla belirlenmiştir. Başlıca yararlanıcı gruplar arasında yer altı maden işçileri, radyasyonla çalışan sağlık personeli, polisler, askeri personel, gazeteciler ve demir-çelik sektöründe çalışan işçiler yer alır. Ancak, bu haktan yararlanmak için ilgili ağır işte en az 3600 gün çalışmış olma şartı aranır.
NASIL BİR AVANTAJ SAĞLIYOR?
5510 sayılı Kanun’un 40. maddesine göre, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlara yıllık 60, 90 veya 180 gün arasında ek süre tanınır. Hesaplamada, bu sürenin yarısı prim gününe eklenirken, diğer yarısı da emeklilik yaşından düşülür. Örneğin, 20 yıl boyunca yılda 90 gün zammı olan bir çalışan, toplamda 900 gün prim kazanır ve emeklilik yaşından da 900 gün (yaklaşık 2.5 yıl) indirilir.
DOĞUM VE ASKERLİK BORÇLANMASI İLE EK PRİM
Kadın çalışanlar, sigortalılık başlangıcından sonraki doğumları için doğum borçlanması yapabilir. En fazla üç çocuk için, çocuk başına iki yıl olmak üzere toplam 6 yıla kadar prim kazanma imkanı vardır. Erkek çalışanlar ise askerlik borçlanması yaparak sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebilir. Bu işlemler doğrudan yaş indirimi sağlamaz ancak prim gününü artırarak emeklilik tarihinin öne gelmesine yardımcı olur.
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLER?
Fiili hizmet zammı işlemleri genellikle işveren bildirimleri üzerinden SGK tarafından otomatik olarak yürütülür. Doğum veya askerlik borçlanması gibi bireysel başvurular ise SGK il/ilçe müdürlüklerine yapılır. Bu başvurular için gerekli formlar doldurulur ve süreç başlatılır. Başvuru durumunu ve prim günlerini takip etmek isteyen vatandaşlar, e-Devlet sistemi üzerinden SGK hizmet dökümlerine kolayca ulaşabilir.
