EYT düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca çalışan için yeni bir umut doğdu. 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanların kaderini değiştirebilecek bir kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Teklif, kadınlarda 43, erkeklerde ise 45 yaşa kadar inebilen kademeli bir emeklilik modeli öngörüyor.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından sunulan teklif, EYT sonrasında oluşan eşitsizliği gidermeyi hedefliyor. Akay, bu düzenlemenin “sosyal adalet” ilkesinin bir gereği olduğunu vurgulayarak, benzer geçmişe sahip çalışanlar arasındaki haksız farkın kademeli olarak kapatılması gerektiğini belirtti.
YAŞ VE PRİM ŞARTLARI ESNİYOR
Teklifin en dikkat çeken yanı, emeklilik yaşı ve prim günü şartlarındaki esneklik. Mevcut sisteme göre daha erken yaşlarda emeklilik imkanı tanıyan modelde, prim günü şartı da 7.200 güne kadar düşüyor. Bu, özellikle uzun yıllar düşük primle çalışmak zorunda kalanlar için kritik bir kolaylık sağlıyor.
KADEMELİ GEÇİŞ TABLOSUYLA DETAYLAR NETLEŞİYOR
Teklifte yer alan taslak tablo, her sigorta giriş yılı için ayrıntılı yaş ve prim günü şartlarını ortaya koyuyor. Buna göre, 1999-2000 yıllarında ilk defa sigortalı olan kadınlar 43 yaşında ve 6.400 prim günü ile emekli olabilecek. Erkekler için ise aynı dönemdeki şartlar 45 yaş ve 6.400 prim günü olarak belirleniyor. Sistem, her yıl için kademeli olarak artan bir yaş ve prim günü şartı öngörüyor.
EYT DIŞINDA KALANLAR İÇİN HAYATİ FIRSAT
Düzenleme hayata geçerse, EYT şartlarını yakalayamayan yüz binlerce çalışan için yepyeni bir kapı aralanacak. Prim günü şartının düşürülmesi, uzun süre düzensiz işlerde çalışan veya düşük ücretten prim ödeyenlerin de emeklilik hayaline daha erken kavuşması anlamına geliyor. Bu, aile ekonomileri için de büyük bir rahatlama sağlayacak.
YOL HARİTASI VE UZMAN GÖRÜŞLERİ
Teklifin önümüzdeki haftalarda TBMM komisyonlarında görüşülmesi bekleniyor. Sürecin seyri, siyasi uzlaşı ve sosyal güvenlik bütçesinin sürdürülebilirliği gibi faktörlere bağlı olarak şekillenecek. Uzmanlar, kademeli emeklilik modelinin, EYT sonrası oluşan boşluğu adil bir geçiş modeliyle kapatabileceğini ifade ediyor. Çalışma ekonomisi uzmanları, böyle bir düzenlemenin hem sosyal güvenlik sisteminin dengesini koruyacağını, hem de yıllardır emeklilik hayali kuran çalışanlara hak ettikleri umudu vereceğini belirtiyor.
